State Board Primary (1-5) Private Session 2025-26 Free Open Access

KC Sinha: Exercise 19.4- Mathematics Solution Class 12 Chapter 19 Indefinite Integrals

[mathjax] Question 1 $\displaystyle\int sin^{3}xdx$ Sol : Let z=cosx then dz=-sinxdx =$\displaystyle\int sin^{3}xdx$ =$\displaystyle\int sin^{2}x.sinxdx$ =$\displaystyle\int (1-cos^{2}x).sinxdx$...

Curriculum State Board
Applicable Grade Class 12
Medium English & Hindi
Resource Format Chapter Q&A / PDF

Textbook Solutions & Academic Guide

Verified chapter-wise solutions, answers, and study notes

Curriculum & Exam Preparation Note: Regular practice of NCERT textbook exercises and chapter-end questions establishes strong conceptual clarity for primary and secondary examinations.

[mathjax]

Question 1

$\displaystyle\int sin^{3}xdx$

Sol :

Let z=cosx then dz=-sinxdx

=$\displaystyle\int sin^{3}xdx$

=$\displaystyle\int sin^{2}x.sinxdx$

=$\displaystyle\int (1-cos^{2}x).sinxdx$

=$\displaystyle\int (1-z^{2}).(-dz)$

=$-\displaystyle\int (1-z^{2}).(dz)$

=$-\displaystyle\int (dz)+\displaystyle\int z^{2}dz$

=$-z+\dfrac{z^3}{3}$+c

=$-cosx+\dfrac{cos^{3}x}{3}$+c

Question 2
$\displaystyle\int cos^{5}dx$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx

Now, $\displaystyle\int cos^{5}dx$

=$\displaystyle\int cos^{4}x.cosxdx$

=$\displaystyle\int (cos^{2}x)^2.cosxdx$

=$\displaystyle\int (1-sin^{2}x)^2.cosxdx$

=$\displaystyle\int (1+sin^{4}x-2sin^2x).cosxdx$

=$\displaystyle\int (1+z^{4}-2z^2)dz$

=$\displaystyle\int dz+\displaystyle\int z^4dz-2\displaystyle\int z^2dz$

=$z+\dfrac{z^5}{5}-2\dfrac{z^3}{3}$+c

=$sinx+\dfrac{sin^{5}x}{5}-\dfrac{2}{5}sin^{3}x$+c

=$sinx-\dfrac{2}{5}sin^{3}x+\dfrac{sin^{5}x}{5}$+c

Question 3
$\displaystyle\int sin^{2}x.cosxdx$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx

=$\displaystyle\int z^2dz$

=$\dfrac{z^3}{3}$+c

=$\dfrac{sin^{3}x}{3}$+c

Question 4
$\displaystyle\int sin^{2}x.cos^{3}xdx$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx

Now, $\displaystyle\int z^2(1-z^2)dz$

=$\displaystyle\int z^2-z^4dz$

=$\dfrac{z^3}{3}-\dfrac{z^5}{5}$+c

=$\dfrac{sin^{3}x}{3}-\dfrac{sin^{5}x}{5}$+c

Question 5
$\displaystyle\int cos^{2}x.sin^{3}xdx$
Sol :
Let z=cosx then dz=-sinxdx

Now, $\displaystyle\int cos^{2}x.sin^{3}xdx$

=$cos^2x.sin^2x.sinxdx$

=$\displaystyle\int cos^2x.(1-cos^2x).sinxdx$

=$\displaystyle\int z^2.(1-z^2).(-dz)$

=$-\displaystyle\int z^2-z^4dz$

=$-\dfrac{z^3}{3}+\dfrac{z^5}{5}$+c

=$-\dfrac{cos^3x}{3}+\dfrac{cos^5x}{5}$+c

=$\dfrac{cos^5x}{5}-\dfrac{cos^3x}{3}$+c

Question 6
$\displaystyle\int sin^{\textstyle\frac{3}{4}}x.cosxdx$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx

Now, $\displaystyle\int sin^{\textstyle\frac{3}{4}}x.cosxdx$

=$\displaystyle\int z^{\textstyle\frac{3}{4}}.dz$

=$\dfrac{z^{\textstyle\frac{3}{4}+1}}{\frac{3}{4}+1}$+c

=$\dfrac{z^{\textstyle\frac{7}{4}}}{\frac{7}{4}}$+c

=$\dfrac{4}{7}.z^{1/4}$+c

=$\dfrac{4}{7}sin^{\textstyle\frac{7}{4}}x$+c

Question 7
$\int \sin ^{4} x \cdot \cos ^{3} x d x$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx
Now , $\int \sin ^{4} x \cdot \cos ^{3} x d x=\int \sin ^{4} x \cdot \cos ^{2} x \cdot \cos x d x$

$\int \sin ^{4} x\left(1-\sin ^{2} x\right) \cdot \cos x d x$

$=\int z^{4}\left(1-z^{2}\right) d z$

$=\int z^{4}-z^{6} d z$

$=\dfrac{2^{5}}{5}-\dfrac{z^{7}}{7}+c$

$=\dfrac{\sin ^{5} x}{5}-\dfrac{\sin ^{7} x}{7}+c$

Question 8
$\int \sin ^{2} x \cdot \cos ^{5} x d x$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx
Now , $\int \sin ^{2} x \cdot \cos ^{5} x d x=\int \sin ^{2} x \cdot \cos ^{4} x \cdot \cos x d x$

$=\int \sin ^{2} x\left(\cos ^{2} x\right)^{2} \cdot \cos x d x$

$=\int \sin ^{2} x\left(1-\sin ^{2} x\right)^{2} \cdot \cos x d x$

$=\int z^{2}\left(1-z^{2}\right)^{2} d z$

$=\int z^{2}\left(1+z^{4}-2z^{2}\right) d z$

$=\int z^{2} d z+\int z^{6} d z-2 \int z^4d z$

$=\dfrac{z^{3}}{3}+\dfrac{z^{7}}{7}-\dfrac{2z^{5}}{5}+c$

$=\dfrac{\sin ^{3} x}{3}+\dfrac{\sin ^{7} x}{7} -\dfrac{2 \sin ^{5} x}{5}+c$

Question 9
$\int \sin ^{3} x \cdot \sin 2 x d x$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx

Now , $\int \sin ^{3} x \cdot \sin 2 x d x=\int \sin ^{3} x \cdot 2 \sin x \cdot \cos x d x$

$=2 \int \sin ^{4} x \cdot \cos x d x$

$=2 \int 2^{4} d z$

$=2 \cdot \dfrac{z^{5}}{5}+c=\dfrac{2}{5} \cdot \sin^5 x+c$

Question 10
$\int \sin x \cdot \cot ^{3} x d x$
Sol :
$\int \sin x \cdot \cot ^{3} x d x$

$=\int \sin x \cdot \frac{\cos ^{3} x}{\sin ^{3} x} d x$

$=\int \dfrac{\cos ^{3} x}{\sin ^{2} x} d x$

$=\int \frac{\cos ^{2} x \cdot \cos x d x}{\sin ^{2} x}$

Let z=sinx then dz=cosxdx

Now , $\int \sin x \cdot \cot ^{3} x d x=\int \frac{\cos ^{2} x \cdot \cos x}{\sin ^{2} x} d x$

$=\int \frac{\left(1-\sin ^{2} x\right) \cos x d x}{\sin ^{2} x}$

$=\int \frac{\left(1-z^{2}\right)}{z^{2}} dz=\int \frac{1}{z^{2}} d 2-\int \frac{z^{2}}{z^{2}} d 2$

$=\int z^{-2} d 2-\int d z$

$=\dfrac{z^{-2+1}}{-2+1}-z+c$

$=-z^{-1}-z+c$

$=-\dfrac{1}{z}-z+c$

$=-\dfrac{1}{\sin x}-\sin x+c$

=-cosecx-sinx+c

Question 11
$\int \cos x \cdot \tan ^{3} x d x$
Sol :
$=\int \cos x \cdot \frac{\sin ^{3} x}{\cos ^{3} x} d x$

$=\int \frac{\sin ^{2} x \cdot \sin x d x}{\cos ^{2} x}$

$=\int \frac{\left(1-\cos ^{2} x\right) \sin x d x}{\cos ^{2} x}$

Let z=cosx then dz=-sinxdx
=-dz=sinxdx

Now , $\int \cos x \cdot \tan ^{3} x d x=\int \frac{\left(1-\cos ^{2} x\right) \cdot \sin x d x}{\cos ^{2} x}$

$=\int \frac{\left(1-z^{2}\right)}{z^{2}}(-d z)$

$=-\int \frac{\left(1-z^{2}\right)}{z^{2}} d z$

$=-\int \frac{1}{z^{2}} d z+\int \frac{z^{2}}{z^{2}} d z$

$=-\int z^{-2} d z+\int d z$

$=-\frac{z^{-2+1}}{-2+1}+z+c$

$=z^{-1}+z+c$

$=\dfrac{1}{z}+z+c$

$=\dfrac{1}{\cos x}+\cos x+c$

$=\dfrac{1}{\cos x}+\cos x+c$

=secx+cosx+c

Question 12
$\int \frac{\cos ^{3} x}{\sqrt{\sin x}} d x$
Sol :
Let z=sinx then dz=cosxdx

Now , $\int \frac{\cos ^{2} x \cdot \cos x d x}{\sqrt{\sin x}}=\int \frac{\left(1-\sin ^{2} x\right) \cos x d x}{\sqrt{\sin x}}$

$=\int \frac{\left(1-z^{2}\right)}{\sqrt{z}} d z=\int \frac{1}{\sqrt{z}} d z-\int \frac{z^{2}}{\sqrt{z}} d z$

$=\int z^{-\frac{1}{2}} d z-\int z^{2-\frac{1}{2}} d z$

$=\int z^{-\frac{1}{2}} d z-\int z^{\frac{3}{2}} d z$

$=\frac{z^{-\frac{1}{2}+1}}{-\frac{1}{2}+1}-\frac{z^{\frac{3}{2}+1}}{\frac{3}{2}+1}+c$

$=2 \cdot z^{\frac{1}{2}}-\frac{2}{5} \cdot z^{\frac{5}{2}}+c$

$=2 \sqrt{2}-\frac{2}{5} z^{\frac{5}{2}}+c$

$=2 \sqrt{2}\left(1-\frac{z^{2}}{5}\right)+c$

$=2 \sqrt{\sin x}\left(1-\frac{\sin ^{2} x}{5}\right)+c$

(ii) $\int \frac{\sec \theta}{\tan ^{2} \theta} d \theta$
Sol :
$\int \frac{\sec \theta}{\tan ^{2} \theta} d \theta=\int \frac{1}{\cos \theta \cdot \frac{\sin ^{2} \theta}{\cos ^{2} \theta}} d \theta$

$=\int \frac{\cos \theta}{\sin ^{2} \theta} d \theta$

Let z=sinθ then dz=cosθdθ

Now  ,  $\int \frac{\sec \theta}{\tan ^{2} \theta} d \theta=\int \frac{\cos \theta}{\sin ^{2} \theta} d \theta$

$=\int \frac{d z}{z^{2}}=\int z^{-2} d z$

$=\frac{z^{-2+1}}{-2+1}+c=-z^{-1}+c$

$=-\frac{1}{2}+c$

$=-\frac{1}{\sin \theta}+c$

=-cosecθ+c

Question 13
$\int \cos ^{2} x \cdot \sin 3 x d x$
Sol :
$=\int \cos ^{2} x \cdot\left(3 \sin x-4 \sin ^{3} x\right) d x$

$=\int \cos ^{2} x \cdot \sin x\left(3-4 \sin ^{2} x\right) d x$

$=\int \cos ^{2} x\left(3-4 \sin ^{2} x\right) \cdot \sin x d x$

$=\int \cos ^{2} x\left[3-4\left(1-\cos ^{2} x\right)\right] \sin x d x$

$=\int \cos ^{2} x\left\{3-4+4 \cos ^{2} x\right\} \sin x d x$

$=\int \cos ^{2} x\left(4 \cos ^{2} x-1\right) \sin x d x$

Let z=cosx then dz=-sinxdx
-dz=sinxdx

Now , $\int \cos ^{2} x\left(4 \cos ^{2} x-1\right) \sin x d x$ $=\int z^{2}\left(4 z^{2}-1\right)(-d z)$

$=-\int\left(4 z^{4}-z^{2}\right) d z$

$=-4 \int z^{4} d 2+\int z^{2} d z$

$=-4 \frac{z^{5}}{5}+\frac{z^{3}}{3}+c$

$=-\frac{4}{5} \cos ^{5} x+\frac{\cos ^{3} x}{3}+c$

$=\frac{\cos ^{3} x}{3}-\frac{4}{5} \cos ^{5} x+c$

Question 14
$\int \cos ^{3} x \cdot e^{\log \sin x} d x$
Sol :
$=\int \cos ^{3} x \cdot \sin x d x$

$\left(\because e^{\log a}=a\right)$

Let z=cosx then dz=-sinxdx
-dz=sinxdx

Now , $\int \cos ^{3} x \cdot \sin x d x=\int z^{3}(-d z)=$ $=-\int z^{3}(d z)$

$=\frac{-z^{4}}{4}+c$

$=-\frac{\cos ^{4} x}{4}+c$

Question 15
$\int \sin ^{3} 2 x d x$
Sol :
$=\int \sin ^{2} 2 x \cdot \sin 2 x d x$

Let z=cos2x then dz=-2sin2xdx

Now , $\int \sin ^{2} 2 x \cdot \sin 2 x d x$

$=\int\left(1-\cos ^{2} 2 x\right) \cdot \sin 2 x d x$

$=\int\left(1-z^{2}\right)\left(\frac{-d z}{2}\right)$

$=-\frac{1}{2} \int\left(1-z^{2}\right) d z$

$=-\frac{1}{2} \int d z+\frac{1}{2} \int z^{2} d z$

$=-\frac{1}{2} z+\frac{1}{2} \cdot \frac{z^{3}}{3}+c$

$=-\frac{\cos 2 x}{2}+\frac{1}{6} \cos ^{3} 2 x+c$
Question 16
$\int \cos ^{5} x \cdot \operatorname{cosec}^{2} x d x$
Sol :
$=\int \frac{\cos ^{2} x \cdot \cos ^{3} x}{\sin ^{2} x} d x$

$=\int \frac{\left(1-\sin ^{2} x\right)\left(1-\sin ^{2} x\right) \cdot \cos x}{\sin ^{2} x} d x$

Let z=sinx then dz=cosxdx

Now , $\int \frac{\left(1-z^{2}\right)\left(1-z^{2}\right) d z}{z^{2}}$

$=\int \frac{\left(1-z^{2}\right)^{2} d z}{z^{2}}$

$=\int \frac{1+z^{4}-2 z^{2}}{2^{z}} d z$

$=\int \frac{1}{z^{2}} d z+\int \frac{z^{4}}{z^{2}} d z-2 \int \frac{z^{2}}{z^{2}} d z$

$=\int z^{-2} d z+\int z^{2} d z-2 \int d z$

$=\frac{z^{-2+1}}{-2+1}+\frac{z^{2+1}}{2+1}-2 z+c$

$=-\frac{1}{z}+\frac{z^{3}}{3}-2z+c$

$=-\frac{1}{\sin x}+\frac{\sin ^{3} x}{3}-2 \sin x+c$

$=\frac{\sin ^{3} x}{3}-\operatorname{cosec} x-2 \sin x+c$

Question 17
$\int \cos ^{7} a x \cdot \sin a x d x$
Sol :
Let z=cosax then dz=-sinax.adx
$-\frac{d z}{a}=\sin a x d x$

Now , $\int \cos ^{7} a x \cdot \sin a x d x$ $=\int z^{7}\left(-\frac{d z}{a}\right)$
$=\frac{-1}{a} \int z^{7} d z$

$=-\frac{1}{a} \frac{z^{8}}{8}+c$

$=\frac{-z^{8}}{8 a}+c$

$=-\frac{\cos ^{8}(a x)}{8 a}+c$

Question 18
$\int \frac{d x}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x}$
Sol :
$=\int \operatorname{cosec}^{2} x \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(1+\cot ^{2} x\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(1+\frac{1}{\tan ^{2} x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(1+\cot ^{2} x\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(1+\frac{1}{\tan ^{2} x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(\frac{1+\tan ^{2} x}{\tan ^{2} x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

Let z=tanx then $d z=\sec ^{2} x d x$

Now , $\int \frac{d x}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x}=\int\left(\frac{1+\tan ^{2} x}{\tan ^{2} x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int \frac{1+z^{2}}{z^{2}} \cdot d z$

$=\int \frac{1}{z^{2}}+\frac{z^{2}}{z^{2}} d z$

$=\int\left(z^{-2}+1\right) d z$

$=\int z^{-2} d 2+\int d z$

$=\frac{z^{-2 +1}}{-2+1}+z+c$

$=-\frac{1}{z}+z+c$

$=-\frac{1}{\tan x}+\tan x+c$

=-cotx+tanx+c

= tanx-cotx+c

Question 19
$\int \frac{d x}{\sin ^{3} x \cdot \cos ^{5} x}$
Sol :
$=\int \operatorname{cosec}^{3} x \cdot \sec ^{5} x d x$

$=\int \operatorname{cosec}^{2} x \cdot \operatorname{cosec} x \cdot \sec ^{2} x \cdot \sec ^{2} x \cdot \sec xdx$

$=\int \operatorname{cosec}^{2} x \cdot \sec ^{2} x \cdot \operatorname{cosec} x \cdot \sec x \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(1+\cot ^{2} x\right)\left(1+\tan ^{2} x\right) \cdot \frac{2}{2 \sin x \cdot \cos x} \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int\left(1+\frac{1}{\tan ^{2} x}\right)\left(1+\tan ^{2} x\right) \cdot \frac{2}{\sin 2 x}.sec^2xdx$

$=\int\left(\frac{1+\tan ^{2} x}{\tan ^{2} x}\right)\left(1+\tan ^{2} x\right) \cdot \frac{2}{\left(\frac{2 \tan x}{1+\tan ^{2} x}\right)}.sec^2xdx$

$=\int\left(\frac{\left(1+\tan ^{2} x\right)}{\tan ^{2} x}\right)\left(1+\tan ^{2} x\right) \cdot 2\left(\frac{1+\tan ^{2} x}{2 \tan x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int \frac{\left(1+\tan ^{2} x\right)^{3}}{\tan ^{3} x} \cdot \sec ^{2} x d x$

$\therefore \int \frac{d x}{\sin ^{3} x \cdot \cos ^{5} x}=\int \frac{\left(1+\tan ^{2} x\right)^{3}}{\tan ^{3} x} \cdot \sec ^{2} x d x$

Let z=tanx then $d z=\sec ^{2} x d x$

Now , $\int\left(\frac{1+z^{2}}{z^{2}}\right)^{3} d 2=\int \frac{\left(1+z^{6}+3z^{2}+3z^{4}\right)}{2^{3}} d z$

$=\int \frac{1}{z^{3}} d 2+\int \frac{z^{6}}{z^{3}} d 2+3 \int \frac{z^{2}}{z^{3}} d 2+3 \int \frac{z^{4}}{z^{3}} d 2$

$=\int z^{-3} d z+\int z^{3} d z+3 \int \frac{1}{z} d z+3 \int z d z$

$=\frac{z^{-3+1}}{-3+1}+\frac{z^{4}}{4}+3 \log |z|+\frac{3 z^{2}}{2} + c$

$=\frac{z^{-2}}{-2}+\frac{z^{4}}{4}+3 \log |2|+\frac{3}{2} \cdot z^{2}+c$

$=-\frac{1}{2 z^{2}}+\frac{z^{4}}{4}+3 \log |z|+\frac{3}{2} z^{2}+c$

$=-\frac{1}{2 \tan ^{2} x}+\frac{\tan ^{4} x}{4}+3 \log |\tan x|+\frac{3}{2} \tan ^{2} x+c$

$=-\frac{1}{2} \cot ^{2} x+3 \log |\tan x|+\frac{3}{2} \tan ^{2} x+\frac{\tan ^4x}{4}+c$

Question 20
$\int \frac{\sin ^{4} x}{\cos ^{6} x} d x$
Sol :
$=\int \frac{\sin ^{4} x}{\cos ^{4} x \cdot \cos ^{2} x} d x$

$=\int \tan ^{4} x \cdot \sec ^{2} x d x$

Let z=tanx then $d z=\sec ^{2} x d x$

Now , $\int \frac{\sin ^{4} x}{\cos ^{6} x} d x$

$=\int \tan ^{4} x \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\int z^{4} d z$

$=\frac{z^{5}}{5}+c=\frac{\tan ^{5} x}{5}+c$

Question 21
$\int \sqrt{\frac{\cos x}{\sin ^{5} x}} d x$
Sol :
$=\int \sqrt{\frac{\cos x}{\sin ^{4} x \cdot \sin x}} d x$

$=\int \frac{1}{\sin ^{2} x} \cdot \sqrt{\frac{\cos x}{\sin x}} d x$

$=\int \operatorname{cosec}^{2} x \cdot \sqrt{\cot x} d x$

$=\int \sqrt{\cot x} \cdot \operatorname{cosec}^{2} x d x$

Let z=cotx then $d z=-\operatorname{cosec}^{2} x d x$
$-d z=\operatorname{cosec}^{2} x d x$

Now , $\int \sqrt{\frac{\cos x}{\sin ^{2} x}} d x=\int \sqrt{\cot x} \cdot \operatorname{cosec}^{2} x d x$

$=\int \sqrt{z}(-d z)=-\int \sqrt{z} d z$

$=-\int z^{\frac{1}{2}} d z$

$=-\frac{z^{\frac{1}{2}+1}}{\frac{-1}{2}+1}+c=\frac{-2}{3} z^{\frac{3}{2}}+c$

$=\frac{-2}{3} \cot ^{\frac{3}{2}} x+c$

Question 22
$\int \frac{d x}{4 \sin 2 x \cdot \cos ^{2} x}$
Sol :
$=\int \frac{d x \cdot \sec ^{2} x d x}{4\left(\frac{2 \tan x}{1+\tan ^{2} x}\right)}$

$=\frac{1}{8} \int \frac{\left(1+\tan ^{2} x\right)}{\tan x} \cdot \sec ^{2} x d x$

Let z=tanx then $d 2=\sec ^{2} x d x$

Now , $\int \frac{d x}{4 \sin 2 x \cdot \cos ^{2} x}$

$=\frac{1}{8} \int\left(\frac{1+tan^{2} x}{\tan x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x$

$=\frac{1}{8} \int\left(\frac{1+z^{2}}{z}\right){d z}$

$=\frac{1}{8} \int \frac{1}{z} d z+\frac{1}{8} \int \frac{z^{2}}{z} d z$

$=\frac{1}{8} \log |2|+\frac{1}{8} \int z d z$

$=\frac{1}{8} \log | 2|+\frac{1}{8} \frac{z^{2}}{2}+c$

$=\frac{1}{8} \log |2|+\frac{1}{16} z^{2}+c$

$=\frac{1}{8} \log |\tan x|+\frac{1}{16} \tan ^{2} x+c$

Question 23

$\int \frac{\sqrt{\tan x}}{\sin x \cdot \cos x} d x$

Sol :

$=\int \frac{2 \sqrt{\tan x}}{2 \sin x \cdot \cos x} d x$

$=\int \frac{2 \sqrt{\tan x}}{\sin 2 x} d x$

$=\int \frac{2 \sqrt{\tan x}}{\left(\frac{2 \tan x}{\left(1+\tan ^{2} x\right)}\right)} d x$

$=\int \frac{\left(1+\tan ^{2} x\right) \cdot \sqrt{\tan x}}{\tan x} d x$

$=\int \frac{\sqrt{\tan x} \cdot \sec ^{2} x d x}{\sqrt{\tan x} \cdot \sqrt{\tan x}}$

$=\int \frac{1 \cdot \sec ^{2} x d x}{\sqrt{\tan x}}$

Let z=tanx then $d z=\sec ^{2} x d x$

Now , $\int \frac{\sqrt{\tan x}}{\sin x \cdot \cos x} d x$

$=\int \frac{\sec ^{2} x d x}{\sqrt{\tan x}}$

$=\int \frac{d z}{\sqrt{z}}$

$=\int \frac{1}{z^{\frac{1}{2}}} d z$

$=\int z^{-\frac{1}{2}} d z$

$=\frac{z^{-\frac{1}{2}+1}}{\frac{-1}{2}+1}+c$

$=2 z^{\frac{1}{2}}+c$

$=2 \sqrt{z}+c$

$=2 \sqrt{\tan x}+c$

$\int \frac{\sin ^{6} x+\cos ^{6} x}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x} d x$
Sol :
$=\int \frac{\left(\sin ^{2} x\right)^{3}+\left(\cos ^{2} x\right)^{3}}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x} d x$

Now applying the formula a3+b3-=(a+b)3-3ab(a+b)

$=\int \frac{\left(\sin ^{2} x+\cos ^{2} x\right)^{3}-3 \sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x\left(\sin ^{2} x+\cos ^{2} x\right)}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x}$

$=\int \frac{1-3 \sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x \cdot 1}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x} d x$

$=\int \frac{1}{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x}-3 \int \frac{\sin ^{2} x \cdot \cos ^{2} x}{\sin ^{2} x \cos ^{2} x}$

$=\int \operatorname{cosec}^{2} x \cdot \sec ^{2} x d x-3 \int d x$

$\int\left(1+\cot ^{2} x\right) \cdot \sec ^{2} x d x-3 x+c$

$\int\left(1+\frac{1}{\tan ^{2} x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x-3 x+c$

$\int\left(\frac{1+\tan ^{2} x}{\tan ^{2} x}\right) \cdot \sec ^{2} x d x-3 x+c$

Let z=tanx then $d z=\sec ^{2} x d x$

Now ,$\int\left(\frac{1+z^{2}}{z^{2}}\right) \cdot d z-3 x+c$

$=\int \frac{1}{z^{2}} d z+\int \frac{z^{2}}{z^{2}} d z-3 x+c$

$=\frac{z^{-2+1}}{-2+1}+z-3 x+c$

$=-z^{-1}+z-3 x+c$

$=-\tan ^{-1} x+\tan x-3 x+c$

$=-\frac{1}{\tan x}+\tan x-3 x+c$

=-cotx+tanx-3x+c

=tanx-cotx-3x+c

Question 25

$\int \cos ^{4} x d x$
Sol :
$=\int \cos ^{2} x \cdot \cos ^{2} x d x$

$=\int \frac{(1+\cos 2 x)}{2} \cdot \frac{(1+\cos 2 x)}{2} \cdot d x$

$\left(\because 1+\cos 2 x=2 \cos ^{2} x\right)$

$=\frac{1}{4} \int(1+\cos 2 x)^{2} d x$

$=\frac{1}{4} \int\left(1+\cos ^{2} 2 x+2 \cos 2 x\right) d x$

$=\frac{1}{4} \int d x+\frac{1}{4} \int \cos ^{2} 2 x d x+\frac{1}{4} \cdot 2 \int \cos 2 x d x$

$=\frac{1}{4} x+\frac{1}{4} \int \frac{(1+\cos 2 \cdot 2 x)}{2} d x+\frac{1}{2} \int \cos 2 x d x$

$=\frac{x}{4}+\frac{1}{8} \int d x+\frac{1}{8} \int \cos 4 x d x+\frac{1}{2} \int \cos 2 x d x$

$=\frac{x}{4}+\frac{x}{8}+\frac{1}{8} \frac{\sin 4 x}{4}+\frac{1}{2} \frac{\sin 2 x}{2}+c$

$=\frac{3 x}{8}+\frac{\sin 2 x}{4}+\frac{\sin 4 x}{32}+c$

Question 26

$\int \cos ^{4} 2 x d x$
Sol :
$=\int \cos ^{2} 2 x \cdot \cos ^{2} 2 x d x$

$=\int\left(\frac{1+\cos 2 \cdot 2 x}{2}\right)\left(\frac{1+\cos 2 \cdot 2 x}{2}\right) d x$

$=\frac{1}{4} \int(1+\cos 4 x)^{2} d x$

$=\frac{1}{4} \int\left(1+\cos ^{2} 4 x+2 \cos 4 x\right) d x$

$=\frac{1}{4} \int d x+\frac{1}{4} \int \cos ^{2} 4 x d x+\frac{1}{4} \cdot 2 \int \cos 4 x d x$

$=\frac{x}{4}+\frac{1}{4} \int\left(\frac{1+\cos 2 \cdot 4 x}{2}\right) d x+\frac{1}{2} \int \cos 4 x d x$

$=\frac{x}{4}+\frac{1}{8} \int d x+\frac{1}{8} \int \cos 8 x d x+\frac{1}{2} \int \cos 4 x d x+c$

$=\frac{x}{4}+\frac{x}{8}+\frac{1}{8} \frac{\sin 8 x}{8}+\frac{1}{2} \frac{\sin 4 x}{4}+c$

$=\frac{x}{4}+\frac{x}{8}+\frac{1}{8} \frac{\sin 8 x}{8}+\frac{1}{2} \frac{\sin 4 x}{4}+c$

$=\frac{3 x}{8}+\frac{1}{8} \frac{\sin 8 x}{8}+\frac{1}{8} \sin 4 x+c$

$=\frac{1}{8}\left[ 3 x+\sin 4 x+\frac{1}{8} \sin 8 x\right]+c$

NCERT Solutions for All Classes (1 to 12)

Jump to free NCERT solutions, chapter Q&A, and textbooks for any grade

Popular Reference Solutions & Help Books

Step-by-step solutions for Mathematics and Science reference textbooks

Latest School & Board Updates

Real-time date sheets, admit cards, syllabus revisions, and exam notifications

Haryana Board Senior Secondary (12th) 20 Feb 2025
HBSE 12th 2024 Question Papers
View
Haryana Board Secondary (10th) 20 Feb 2025
HBSE 10th 2024 Question Papers
View
Haryana Board Senior Secondary (12th) 19 Feb 2025
HBSE 9th Model Papers 2025
View
Haryana Board Senior Secondary (12th) 19 Feb 2025
HBSE 11th Model Papers 2025
View
State Board Primary (1-5) 15 Feb 2025
BHU SET 2025 Application Form
View

Frequently Asked Questions

Common queries regarding NCERT textbook solutions & school curriculum

Are these NCERT solutions available 100% free of charge?

Yes. All NCERT solutions, chapter questions, textbook exercises, and download guides published on IndCareer Schools are completely free for students, parents, and educators without requiring any paid subscription or login.

Which subjects are covered for Class 12?

For Class 1, comprehensive NCERT solutions are provided for Mathematics (Math-Magic / गणित का जादू), English (Marigold & Mridang), and Hindi (Rimjhim / रिमझिम), alongside printable worksheets and textbook PDF downloads.

Are these solutions updated according to the latest CBSE / NCERT guidelines?

Yes. Our academic editorial team continually aligns all solutions and textbook references with the latest National Education Policy (NEP) and the rationalized curriculum issued by NCERT and the Central Board of Secondary Education (CBSE).

How can I download the official NCERT books in PDF format?

You can access official NCERT textbooks by clicking on the textbook links provided in the study content section above or by visiting the Class 1 to 12 NCERT Directory on IndCareer Schools.